THE GETTYSBURG ADDRESS VAN LINCOLN EN DE HERDENKINGEN NU

In  het voorjaar van 2014 verscheen het 50ste nummer van VIFF Flash, de driemaandelijkse nieuwsbrief van de Vrienden van het In Flanders Fields Museum. Het bestond voornamelijk uit bijdragen van gelegenheidsschrijvers. Ik plaatste er een kanttekening rond de huidige herdenkingen aan de hand van de rede die president Abraham Lincoln uitsprak te Gettysburg (Pennsylvania) op 19 november 1863. Rede die nog altijd verrassend actueel klinkt.

 

220px-Abraham_Lincoln_November_1863[1]

 

 

The Gettysburg Address

Bij hun wanhopige doorbraakpoging naar het noorden werden tussen 1 en 3 juli 1863 de Zuidelijke legers (‘Confederate States of America’) tegengehouden door de Noordelijken (‘United States of America’) bij het stadje Gettysburg in Pennsylvania. In deze veldslag waren er ongeveer 8.000 gesneuvelden en 27.00 gewonden op een totale inzet, beide legers samen, van 165.000 soldaten. Hoewel deze veldslag het keerpunt vormde in de Amerikaanse burgeroorlog (1861-1865), is het stadje Gettysburg in de wereldgeschiedenis vooral bekend gebleven voor wat er zich op 19 november van datzelfde jaar 1863 afspeelde.

Heel Washington verzamelde er die dag. Het hielp dat Gettysburg slechs 150 km van Washington ligt en de treinverbinding terug hersteld was. Iedereen met naam en faam uit de noordelijke staten was er om de oorlogsbegraafplaats (‘Soldier’s National Cemetery’) in te wijden. Een toespraak van bijna twee uur door de toen zeer gekende redenaar Edward Everett vormde de kern van de ‘feestelijkheden’. De organisatoren hadden er toch niet onderuit gekund om ook president Abraham Lincoln, toen op een laagtepunt van populariteit, te laten spreken. Zijn toespraak duurde minder dan 2 minuten. Hoewel velen het achteraf anders zegden, hadden weinigen de president gehoord. Het publiek verwachtte weer een zeer lange toespraak en was nog bezig met zijn plaatsen terug in te nemen. Gelukkig stond de tekst van de toespraak de volgende dag in de kranten, en werd ze altijd maar opnieuw gedrukt. De rede van de president bestond uit 266 woorden (in het Engels) en wordt nu beschouwd als de belangrijkste politieke toespraak ooit, nog voor de ‘I have a dream’-rede van Dr. Martin Luther King uit 1963 , de ‘We shall fight on the beaches’-rede van Winston Churchill uit 1940 of de ‘La France a perdu une bataille mais la France n’a pas perdu la guerre’-rede van Charles de Gaulle, ook uit 1940. De oorlogsvoering mag misschien niet grondig veranderd zijn door de Amerikaanse burgeroorlog, de manier van redevoeren zou nooit meer dezelfde zijn na 1863.

De rede van Gettysburg, “the Gettysburg Address” in het Engels, is vooral bekend gebleven wegens de zeer duidelijke verwoording van de idealen waarvoor de Verenigde Staten stonden, volgens Abraham Lincoln toch, en waarvoor de Amerikaanse burgeroorlog werd gevoerd. “Government of the people, by the people, for the people” is de bekendste zin. Minder vaak vermeld, maar met de herdenkingen van de Eerste Wereldoorlog die eraan komen voor ons ook belangrijk, is wat Lincoln zei over dit soort herdenkingen. Vooral overtuigd van hun eigen belangrijkheid hoorden de aanwezigen de president zeggen: “Wij kunnen deze grond niet toewijden, wij kunnen haar niet zegenen, wij kunnen haar niet heiligen. De dappere mannen die hier streden, hebben haar gezegend ver boven onze armzalige macht daaraan toe of af te doen.”

Voor hen die nu soms met ongeloof kijken naar de officiële herdenkingsceremoniën en de rol van ‘personaliteiten’ hierin, weet dat Lincoln toen ook al wist: “De wereld zal amper opmerken, noch lang onthouden, wat wij hier zeggen, maar ze kan nooit vergeten wat zij hier deden.” Dit is evenzeer van toepassing op de Westhoek nu als het was op een stadje in Pennsylvania toen.

 

volledige tekst van de Gettysburg toespraak in het Engels, zie http://www.abrahamlincolnonline.org/lincoln/speeches/gettysburg.htm

 

 artikel van Johan Gheeraert verschenen in VIFF flash april-juni 2014 (p.25-26)

 

Battle_of_Gettysburg_-_Restoration_by_Adam_Cuerden[1]

 

Deel op