HET MONUMENT VOOR DE VIERDE DIVISIE TE WULPEN

Na een recent monument wordt hier nu één van de oudste oorlogsmonumenten in de Westhoek besproken. De inhuldiging gebeurde al op 11 juli 1920, en dit was zeer vroeg. Het bombastische monument, ernaast kijken is onmogelijk, staat in Wulpen aan het kanaal van Nieuwpoort naar Veurne. Generaal Michel, die de hele oorlog de vierde legerdivisie leidde, de enige divisiebevelhebber die zo standvastig was, dacht er al tijdens de oorlog aan om hier een monument op te richten. De vierde legerdivisie heeft zeer veel in deze streek vertoefd. Nog voor het einde van de oorlog werd puin aangesleept uit Nieuwpoort en marmer zelf uit de ruïnes van de Lakenhallen van Ieper. Dus was het monument vroeg klaar. De vierde divisie stond bekend als een Waalse divisie omdat ze in vredestijd in en rond Namen was ingekwartierd en gerekruteerd. Het was deze divisie die in augustus 1914 de forten van Namen verdedigde. Dat generaal Michel nog op het einde van de oorlog dacht dat deze divisie homogeen ‘Waals’ was, hij vergiste zich hierin, is zo van dit monument af te lezen. De teksten erop staan in koeien van letters in het Frans, de Nederlandse vertaling onderaan, in veel kleiner lettertype, is pas achteraf toegevoegd. Het geheel straalt een vrij ééntalig Franse sfeer uit, niettegenstaande een gedicht van Albrecht Rodenbach op een marmeren blok vooraan, vrijwel zeker ook later toegevoegd. (Er is ook een Franstalig gedicht van Emile Verhaeren.)

Het Franstalig aspect was zo duidelijk, de Nederlandse vertaling was er nog niet, dat Koning Albert I op de inhuldiging één van zijn zeldzame (deels) Nederlandstalige toespraken hield. Zelf de koning vond blijkbaar dat het erover was.
Dit monument zal wel nooit een schoonheidsprijs winnen, toch is het waard het eens te bekijken als je aan de Westkust bent. Het zegt alles over hoe ‘België’ de eerste jaren na de oorlog dacht de herinnering ten eigen voordeel te recupereren. De Nederlandse vertaling is waarschijnlijk één van de oudste voorbeelden van ondertiteling.

PS. We hebben in deze tekst ‘division d’armée’ vertaald als legerdivisie, niet als ‘legerafdeeling’ zoals op het monument.

Deel op